چهارشنبه 23 خرداد 1403 - 12 Jun 2024
کد خبر: 37190
تاریخ انتشار: 1403/03/19 03:26

ادب مرد به از دولت اوست

ناصربزرگمهر
ادب مرد به از دولت اوست

ادب در فرهنگ لغت به معنای تادیب، تنبیه، ادبیات، فرهنگ، پاس، رعایت، متانت، نزاکت، آیین، رسم، روش، نهاد، دانش، معرفت و روش پسندیده آمده است.
ادب همچنین به مجموعه دانستنی‌هایی گفته می‌شود که انسان را از خطا و لغزش بازمی‌دارند.
ادب در نگاه بسیاری از فلاسفه و دانشمندان به جمعی از علومی گفته می شود که با استفاده از عقل و تفکر انسان را در برخوردها مصون از ناهنجاری‌ها نگاه می‌دارد و موجب عزت او می‌شود.
اما در اکثر تعاریف ادب بیشتر به اخلاق و رفتار پسندیده و مطابق با هنجار گفته می‌شود و اکثریت آن را اخلاق دانسته و آن را به معنای تمرین دادن نفس و حسن اخلاق شمرده و بزرگان آن را راهنمای مردم به سوی کارپسندیده و بازدارنده ازکار زشت می‌دانند و درفرهنگ دینی،حفظ و حد و اندازه هرچیزی را ادب گویند.
شعر(ادب مرد به ز دولت اوست) از مکتبی شیرازی،شاعرقرن نهم که بخشی ازمنظومه لیلی و مجنون اوست، سالهاست که به عنوان یک ضرب المثل در بین عامه و خواص جامعه می چرخد و بیان می شود. شعر کامل اینگونه است: بی ادب را به زر مگو که نکوست/ ادب مرد به ز دولت اوست.
شاعرخیلی ساده می گوید:فرد بی ادبی که به شما پول میدهد را نیکو معرفی نکنید و بیان حقیقت از پول مهم تر است.اما شعر درطول چند قرن به ماهیتی کاملتر تبدیل شده که بیشترمفهوم تربیتی برای دولتمردان پیداکرده است و می گوید زبان گفتگو و ادب از خدمت کردن هم مهمتر است.
در روایات، بهترین ارثی را که برای فرزندان می‌توان به جای گذاشت، ادب، معرفی کرده‌اند.
امام علی(ع) می‌فرمایند: «بخشش و تفضل هیچ پدری به فرزندش بهتر از عطیه ادب و تربیت پسندیده نیست». یکی از نکاتی که در روایات، درباره ادب دیده می‌شود ارتباط ادب با کمال انسانی است؛ اینکه هر قدر ادب افزوده شود شخصیت آدمی نیز بالاتر می‌رود.
مولا علی(ع) می‌فرمایند: «ای مومن، علم و ادب ارزش وجود توست، در تحصیل علم کوشش نما، چه به هر مقداری که بر دانش و ادبت افزوده شود، قدر و قیمت تو افزایش می‌یابد». بزرگی و شرافت خانوادگی وقتی تکمیل می‌شود که همراه با ادب باشد.
مرحوم علامه طباطبایی می‌فرمایند: ادب اعم است از ادب نسبت به خدا و ادب نسبت به مردم، ادب فردی رعایت آداب عبودیت و بندگی در پیشگاه احدیت و ادب اجتماعی رعایت آداب معاشرت با مردم است، هر کس با ادب همراه باشد سرانجام مودب به آداب الهی هم می‌شود.
امام علی علیه‌السلام درباره پیشوایان هم می‌فرمایند: «هر که خود را پیشوای مردم نمود، باید پیش از ادب کردن و آراستن دیگری به زبان، خود را به روش و اعمال و رفتار و ادب آراسته سازد، فراگیری ادب در درجه اول باید از خود انسان شروع شود و حال کسی که خود را ادب کرد می‌تواند ادب‌کننده دیگری باشد».
ادبیات دانشمندان، علما، وعاظ، نویسندگان، دانشگاهیان، روزنامه‌نگاران، هنرمندان ، سیاستمداران، و خصوصا کسانی که در جامعه سیاسی ،مسیولیتی را در دولت و حکومت به عهده می گیرند باید فاخر و در شان فرهنگ کشور و دین و مذهب و آیین ما باشد. این افراد نباید از کلمات عامیانه و ضرب المثل های کوچه و بازاری در سخنرانی های رسمی استفاده کنند. چراکه نسل جوان الگوبرداری می کند و مایه استهزا عامه و جهان می‌شویم و این در شأن ایران بزرگ نیست، به همین دلیل است که مردم می گویند ادب مرد به ز دولت اوست .
ازامام هادی ع نقل شده است که: «ادب یک بارگران است.هرکه این بار را به دوش کشید، سرانجام بدان دست خواهد یافت.
در طول تاریخ، کشورایران، فرهنگ ایرانی و نسل آریایی به عنوان  فرهنگ برتر و انسان‌هایی صلح جو و با ادب  به تاریخ معرفی شده اند،ایرانی مسلمان بخاطر فرهنگ و دین و مذهب خود نباید این ویژگی ها را خدشه‌دار کند.
 استفاده از زبان بی ادبی و تهمت زدن به افراد و فحاشی کردن در جامعه سیاسی امروز، موضوعی ساده، روزمره و فراگیر شده است. به طوری که مقام معظم رهبری هم تذکر دادند: حفظ ‎ادب_اسلامی در سخن گفتن بسیار مهم است که متأسفانه امروز با گسترش فضای مجازی به تدریج این ادب دارد کمرنگ میشود، بدزبانی و بدگویی باید از جامعه جمع شود ،مکتب_ائمه‌ از این چیزها مبرا است، در اظهارات، قول ‌به‌غیرعلم، غیبت، تهمت، بدگویی و بدزبانی نباید باشد.
این‌گونه صحبت کردن‌ها در شأن و برازنده کشور و ملت ما نیست و از این رو باید دقت لازم را داشته باشیم. در کشورهای دیگر کمتر پیش می‌آید که مسئولان سیاسی با این لحن ادبیات عامیانه سخن بگویند و زمانی که آنها اینگونه رفتارها را در کشور ما می‌بینند و می‌شنوند، تبدیل به طنز در مورد ایرانیان می‌شود.
رهبر انقلاب در سخنرانی چند روز قبل خود هم با تأکید بر ضرورت حاکم بودن اخلاق در رقابت‌های انتخاباتی بین نامزدها، به صراحت فرمودند: بدگویی، تهمت‌زنی و لجن‌پراکنی کمکی به پیشرفت کارها نمی‌کند و به آبروی ملی هم لطمه  می‌زند، صحنه انتخابات، صحنه عزت و حماسه و رقابت برای خدمت است نه میدان کشمکش برای تصاحب قدرت، بنابراین کسانی که وارد رقابت‌های انتخاباتی می‌شوند، رعایت اخلاق را وظیفه خود بدانند.


کپی لینک کوتاه خبر: https://rouzegaremadan.ir/d/2rbr5m